Georgië en Armenië

Op vakantie zijn er vijf dingen belangrijk:
1. Hebben ze daar een beetje ok eten?
2. Hoe zijn de mensen?
3. Met wat voor taal moet je uit de voeten?
4. Wat valt er te zien?
5. Hoe staat het met het vervoer?
Daarom hierbij Georgië en Armenië, in vijf categorieën:
Kazbegi - Georgie

Kazbegi – Georgie

Eten:

De Churchkhela. Ook wel bekend onder de naam “Georgian Snickers”. Walnoten gehuld in wat ik alleen kan beschrijven als biologisch afbreekbaar plastic en een Churchkhela vertoont een verdachte gelijkenis met het eindresultaat van een lang constipatietraject. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het ons de hele week heeft gekost voordat we een Georgiër aantroffen die een Georgische Snicker at. Georgiërs specialiseren zich verder in Katchapuri, “kaastaarten”, verschillende variaties op het thema deeg+kaas. Ook eet men graag Kinkalis, in bouillon gekookte miniatuur bapao’s. Eigenlijk is het meestal toch te warm om te eten. Gelukkig is wijn in Georgië volksdrank nummer 1, en onze taxichauffeur in Tbilisi stopt dan ook even om zijn zelfgestookte wijn te laten proeven uit een colafles in de kofferbak.
Georgische snickers

Georgische Snickers

Mensen:
Armenië en Georgië lijken voor ongeveer de helft bevolkt te worden door klonen. Dit is mogelijk te relateren aan het feit dat als je genoeg kleuren door elkaar mengt je altijd op een soort beige uitkomt. En in die regio is de afgelopen paar duizend jaar de hele regenboog voorbij gekomen. Regelmatige bezoekjes van o.a. Mongolen, Byzantijnen, Romeinen, Grieken, Perzen en Assyriërs resulteert blijkbaar in een dusdanig grondige menging van uiterlijke kenmerken dat hetzelfde gezicht je de hele regio blijft achtervolgen.
Moeder Armenie heeft het een beetje gehad met al die indringers

Moeder Armenie heeft het een beetje gehad met al die bezoekjes

Bij sommige landen heb je het sterke vermoeden dat ze alleen in de Donald Duck voorkomen. Verweggistan is er een, en Zuid-Ossetië was voor mij altijd een andere. Nu kan ik echter zeggen dat het bestaat, want ik ben er geweest. Dit door stiekem net zover een vallei in te lopen tot we de Zuid-Osseten konden aanraken. Omdat er een met een lang mes aan het spelen was heb ik dat dan maar weer niet gedaan, en het gehouden bij het uitdelen van Nederlandse (made in China) klompjes aan de Zuid-Ossetische jeugd. Deze geste lijkt door Georgië gewaardeerd te worden en op de terugweg mag ik bij een Georgiër op schoot zitten om in zijn auto de rivier over te steken. De beloning is nog niet over, want iets verderop staat Timor met zijn stomdronken broer ons naar binnen te gebaren voor een 5-minuten wodkatje, barbecuetje-o-jij-bent-vegetariër-wacht-ik-pluk-even-een-komkommer.
Zuid-Ossetie - ik snap wel waarom Rusland het wil hebben

Zuid-Ossetie – ik snap wel waarom Rusland het wil hebben

En proosten doe je niet met een leeg glas, leren wij van de onderminister van Defensie. De heftige regen heeft ons een willekeurig restaurantje in doen vluchten, waar in de berookte ruimte verder slechts drie Georgische mannen hun Katchapuris en Kinkalis verorberen. Ik voel de bui al hangen en inderdaad, zo gauw ons bord leeg is worden we uitgenodigd voor een drinkgelag toost. De tolk, taxichauffeur en onderminister winden er geen doekjes om; de ene langgerekte Georgische toost volgt op de andere, waarbij iedere man aan tafel verplicht is om zijn glas tot op de bodem leeg te drinken. Al gauw is de enige vrouw aan tafel de enige nuchtere aan tafel en kan ik op de terugweg ternauwernood mijn 2 meter lange reisgenoot met een paraplu wegslaan van de orthodoxe kerk uit de 11e Eeuw of, zoals mijn reisgenoot het wilde noemen, een 11e Eeuws buitentoilet.
Zuid-Ossetie

Zuid-Ossetie

Georgië en Armenië zijn van alle landen waar ik ben geweest de gastvrijste landen ooit, al is mijn lever waarschijnlijk wat minder enthousiast. De Armeense expats (de helft van de Armenen woont en werkt in het buitenland) die op vakantie zijn in eigen land nodigen ons uit voor een typische Armeense barbecue. Tijdens de barbecue breekt een hagelbui los van Arctische proporties, en krijgen we vlees voorgezet van Armeense proporties. Zo blijken wij gegijzeld door gastvrijheid; twee gasten moeten gevoed en gedrenkt worden door de drie mensen die hen daarvoor hebben uitgenodigd, ook al tikt de hagel op de overkapping, daalt de temperatuur (ook bij de gastvrouw) met tien graden en blijkt de vegetariër toch echt geen vlees te eten. Met een beetje wodka als sociaal smeermiddel wordt het toch nog gezellig.

Armeens buitje

Armeens buitje

Zo gastvrij als Armenië is naar haar bezoekers, zo slecht is de relatie met haar buren, waarbij dat bij Turkije uiteraard heel begrijpelijk is. Niet alleen zijn er om en nabij een miljoen mensen over de kling gejaagd, nou hebben ze ook nog eens de nationale berg afgepakt die zo-dichtbij-maar-toch-zo-ver net over de grens in Turkije ligt. Met Georgië is de relatie in vergelijking daarmee redelijk goed, maar doorspekt met een flinke dosis rivaliteit. Aan beide kanten van de grens wordt er gediscussieerd over wie er gastvrijer is, beter Russisch spreekt (in beide landen de tweede taal), welk land er mooier is, en welke alcohol beter is om mee te proosten: Georgische wijn of Armeense cognac? En het zijn niet Georgische Snickers maar Armeense Snickers zegt onze Armeense taxichauffeur met volle overtuiging.
De berg Ararat gezien vanuit Yerevan

De berg Ararat gezien vanuit Yerevan

Taal:
Na een aantal maanden naarstig proberen mijn Russisch van ruim 10 jaar geleden elke ochtend in de trein op te halen vloog ik met een hoofd vol complexe grammaticaregels Georgië binnen. Zes verbuigingen, meervoud en enkelvoud, mannelijk/vrouwelijk/onzijdig, een andere manier om de voltooide tijd weer te geven en een interessante manier van werkwoorden vervoegen dwarrelden in mijn hoofd rond. Maar jij zo aangezien ook zin begrijpen kunnen gelden dat in Rusland taal ook. Dus daar brabbelde Marije een eind weg, elke dag haar vocabulaire een stukje uitbreidend. Aan de opgezochte woorden in mijn Russisch-Engels woordenboek op mijn telefoon valt te zien wat er die dag gedaan is. Zo is brug-berg-dorpje kenmerkend voor een dagtochtje en huur-wisselen-postzegel voor een regeldagje. Buikpijn-overgeven was het dagje dat we iets teveel geproost hadden, al lijkt mijn Russisch beter te worden naar gelang ik meer Georgische wijn of Armeense cognac achterover heb geslagen. Helaas word je soms voor onverwachte uitdagingen gesteld: nadat ik na een week Georgië eindelijk de getallen 1-100 goed in mijn hoofd heb zitten arriveren we in Armenië, waar 550 dram gelijk blijkt te zijn aan 1 euro en ik plotseling tot 10.000 moet leren tellen.
DSC03718

Georgisch

Bezienswaardigheden:
In Georgië en vooral Armenië stikt het van de kerken, kloosters en tempels. Deze gebouwen hebben helaas met elkaar gemeen dat er ergens in hun geschiedenis een groep indringers voorbij kwam die hun DNA achterliet en de boel platlegde, waarna de veelgeplaagde lokale bevolking het weer rechtovereind zette. Georgische kerken zijn gevuld met heiligenbeeltenissen, eerbiedwaardige stilte, bladgoud en in zwarte, fladderende pakjes gestoken Orthodoxe priesters. Zonder hoofddoek mag je niet naar binnen.
Georgische kerk

Georgische kerk

Vroeg Christelijke South Park aflevering

Vroeg Christelijke South Park aflevering

De spelonkachtige Armeense kerken daarentegen lijken niet onderhouden sinds ze 15 eeuwen geleden neergezet zijn. Zwaluwen huizen in de koepels, de wind loeit door de kruisvormige ramen, vleermuizen schuilen in de muren en op de ongelijke vloer van grafstenen die wordt belicht door gaten in het dak worden scenes opgenomen voor de nieuwste Tomb Raider film.

Armeense kerk

Armeense kerk

Armeense kerkinterieur

Armeens kerkinterieur

Net in Armenië gearriveerd worden we begroet met onweer en hagelstenen zo groot als tennisballen (nieuwe woorden: donder-bliksem-hagel). Armenië lijkt slechts drie weerstoestanden te kennen: hoosbui, brandende zon en een vreemd tussenweer waarbij je tegelijkertijd een regenjas en zonnebril nodig hebt. De regenboog laten ze achterwege. De brandende zomerzon zet mij ertoe om een lokaal gebruik over te nemen: de halve hoofddoek. Zoals de multifunctionele handdoek in de Hitchhiker’s Guide to the Galaxy is een hoofddoek ideaal, want je scheiding verbrandt niet, je haar blijft op de plek ondanks alle open autoraampjes, je kunt hem uitvouwen tegen de brandende zon als je wegloopt bij het genocidemonument en er is geen taxi te bekennen of je doet hem om tegen de kou als je onder een afdakje staat te huiveren bij een typische Armeense barbecue.
Typische Armeense barbecue

Typische Armeense barbecue

Vervoer:
Mijn eerder in Rusland opgedane observatie dat het voormalig Oostblok qua muzieksmaak is blijven steken in jaren 90 pop lijkt bevestigd te worden, tot onze Armeense chauffeur Ashot zijn collectie klassiekers uit de autoradio laat schallen. Op de klanken van Led Zeppelin tuffen we samen met de Wolga en Lada Niva autootjes de Armeense berghellingen op en af, langs stalletjes met net geplukte paddestoelen en versgevangen vis, een kruisje slaand bij elke kerk maar zonder gordel op de stukken waar de politie niet controleert. Meestal verplaatsen we ons echter net als de lokale bevolking in de minibus, de marshrutka, de sauna op wielen. Deze hebben de gouden stelregel dat als je denkt dat ie vol is, er dan nog 1 persoon meer bij kan. Zolang een marshrutka stilstaat zit je met z’n allen in de brandende zon in een blikken trommel tegen elkaar aan te zweten. En als je Orthodox priester bent, dan doe je dat terwijl je in vele lagen zwart polyester bent gehuld waardoor je aanwezigheid na het uitstappen nog steeds, heel spiritueel, blijft hangen.
Geen marshrutka, maar de veel fotogeniekere Sovjetbus

Geen marshrutka, maar de veel fotogeniekere Sovjetbus

Dus, samenvattend:
1. Hebben ze daar een beetje ok eten? Ja, zeker als je van alcohol houdt.
2. Hoe zijn de mensen? Gastvrij. En gedrenkt in alcohol.
3. Met wat voor taal moet je uit de voeten? Russisch (nasdrovje!)
4. Wat valt er te zien? Naast wijnwinkels en cognacfabrieken een hele hoop kerken
5. Hoe staat het met het vervoer? Voor borreltijd valt aan te raden

16 thoughts on “Georgië en Armenië

  1. Leuke post Marije. Mooi dat iedereen zo gastvrij is. Hoeveel Europese landen heb je nu nog niet gehad?

    • Thx Lars! Ik kan Georgie en Armenie zeker aanraden als vakantielanden. Volgens mij mis ik er nog genoeg, ik wil o.a. nog een bezoekje brengen aan Donald Duck land Moldavie.

  2. Dus eigenlijk is iedereen permanent dronken?! Wordt er nog gewerkt en wat en hoe? Is er überhaupt een middel van bestaan? We kunnen nog heel wat van Georgiërs en Armeniërs leren, begrijp uit je prachtige reisverhaal.

    • Ik heb blijkbaar wel een klein beetje extreem beeld gecreëerd. Zoveel als de Russen drinken ze niet maar men houdt zeker van een goede borrel. En in Yerevan liepen er heel veel yuppen rond, in chique outfits te flaneren langs de terrasjes.

  3. Heb ooit een lonely Planet voor Georgië en Armenië aangeschaft die nog steeds ongebruikt in de kast staat. Wordt meteen enthousiast van je verhaal maar twijfel over kindvriendelijkheid van landen in kwestie … Vrees ze een cornflakes mrt cognac als ontbijt voor te moeten schotelen.

    • Gaan! Het zijn echt toffe landen om te bezoeken, exotisch maar niet te lastig met reizen. Al vind ik die cognaccornflakes niet zo onrealistisch, we kregen te horen dat ze kinderen die tandjes krijgen wat wodka geven tegen de pijn.

  4. Weer een erg leuk verhaal. Nog een andere Donald Duck plaats: Timboektoe. Bestaat dus ook en een mooie toeristische bestemming. Alleen nu even niet helaas door de politieke situatie.
    Nog Snickers mee naar NL genomen?

  5. Super gave foto´s en de manier waarop je schrijft is leuk om te lezen. Ik zou zelf niet zo snel voor zo´n land kiezen om op vakantie naartoe te gaan, maar door deze blogs zie ik in dat het ook een schoonheid bevat en er juist veel ervaring en cultuur op te doen valt!

    • Bedankt voor de complimenten! Misschien dat mijn blog je overtuigt om toch een keertje een “gek” land aan te doen op vakantie. En gezien de gastvrijheid van de mensen is Georgië of Armenië wel een heel goede kandidaat om mee te beginnen.

    • Dankjewel! Ik hoop dat ik het juiste beeld weet over te brengen van deze twee interessante vakantielanden

  6. Pingback: The Land of Fire, en hoe Marije gedeporteerd werd uit Azerbeidzjan | Marije Blogt

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *